ڕادیۆی زانایان
ئایین و کوردایەتی لە مێژووی کوردستاندا هەمیشە دوو بابەتی گرنگی ناسنامەیی و کۆمەڵایەتی بوون. ئایین، بە تایبەتی ئیسلام، لە ژیانی کۆمەڵایەتی و کەلتووریی کوردەکاندا کاریگەرییەکی بەرفراوانی هەبووە، و لە هەمان کاتدا کوردایەتی و هەستی نیشتیمانی ڕۆڵێکی گرنگیان لە پاراستنی زمان، کەلتوور، نەریت و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکاندا گێڕاوە.
مێژووی کوردستان نیشان دەدات کە زانایانی ئاینی، مامۆستایانی ئاینی و مزگەوتەکان تەنها شوێنی ئەنجامدانی خواناسێ نەبوون، بەڵکو لە فێرکردن، ڕێنمایی کۆمەڵگا خۆشەویستی نیشتیمان، چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پاراستنی بەها ڕەوش و ڕەفتارەکانیشدا بەشدار بوون. لە ڕوانگەیەکی زانستییەوە، پێویستە ئایین و کوردایەتی بە شێوەیەکی هاوسەنگ و لە چوارچێوەی مێژوویی و کۆمەڵایەتیی خۆیان لێک بدرێنەوە؛ چونکە هەردووکیان لە ژیانی بەشێکی زۆری کۆمەڵگای کوردستاندا کاریگەرییان هەبووە و هەیە.
ئایین یەکێکە لەو فاکتەرانەی کە دەتوانێت بەها، ڕەفتار، ڕەوش و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی مرۆڤ پێکبهێنێت. لە کۆمەڵگای کوردستاندا ئایین بە شێوەیەکی بەرفراوان لە ژیانی ڕۆژانە، بۆنەکان، نەریتەکان و پەیوەندییە خێزانی و کۆمەڵایەتییەکاندا بەرجەستە بووە.لە مێژووی کوردستاندا زانایانی ئاینی ڕۆڵێکی گرنگیان لە پەروەردە و فێرکردنی خەڵکدا هەبووە. قوتابخانە ئاینییەکان و مزگەوتەکان بوونەتە ناوەندی فێرکردنی خوێندنەوەی قورئان، زانستی ئیسلامی و هەندێک لە زانستەکانی دیکە.هەروەها زانایانی ئاینی لە زۆر کاتدا ڕۆڵی ڕێکخەر و ئاشتیخواز و چاکسازی کۆمەڵگا گێڕاوە و هەوڵیان داوە کێشە و ناکۆکییەکان بە ڕێگای گفتوگۆ و ڕێکخستنەوە چارەسەر بکرێن.
کوردایەتی لە ڕووی کۆمەڵایەتی و کەلتوورییەوە پەیوەندی بە زمان، مێژوو، کەلتوور، نەریت و هەستی هاوبەشی کۆمەڵگای کوردەوە هەیە. پاراستنی ئەم تایبەتمەندییە کەلتوورییانە یارمەتیدەرە بۆ پاراستنی ناسنامەی کۆمەڵگا و بەردەوامیی پەیوەندییە نێوان نەوەکان. لە ڕوانگەی ئیسلامییەوە، خزمەتکردن بە خەڵک، پاراستنی ئاشتی، دادپەروەری، یارمەتیدانی هەژاران و پاراستنی ژینگە و سامانە گشتییەکان لە بەها گرنگەکانن. بۆیە زانایانی ئاینی دەتوانن بە ڕێنمایی و پەروەردەی ڕاست، بەشدارییەکی ئەرێنی لە پەرەپێدانی کۆمەڵگا بکەن. کۆمەڵگای کوردستان کۆمەڵگایەکی فرەڕەنگ و فرە ئایین و مەزهەبە. بۆیە گفتوگۆ لەسەر ئایین و کوردایەتی پێویستە لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان و پاراستنی هاوبەشییە کۆمەڵایەتییەکاندا بێت. هاوبەشیی نیشتمانی و کۆمەڵایەتی نابێت ببێتە هۆی سڕینەوەی جیاوازییە ئاینی و کەلتوورییەکان؛ بەڵکو گفتوگۆ، یەکدی‌قبوڵکردن و هاوکاری دەتوانێت بنەمای پەیوەندییەکی تەندروست لە نێوان تاکەکانی کۆمەڵگا دروست بکات.
لە سەردەمی ئێستادا کۆمەڵگای کوردستان ڕووبەڕووی گۆڕانکارییە خێراکانە؛ لەوانە تەکنەلۆجیا، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، جیهانیبوون و گۆڕانی شێوازی ژیان. لەم بارەیەوە، پێویستە بەها ئاینی و ڕەوش و ڕەفتارکان بە شێوەیەکی گونجاو بگەنە نەوەی تازەونوێ، لەگەڵ پاراستنی زمان و کەلتوور و ناسنامەی کوردی لەکوردستان.
ئایین و کوردایەتی دوو ڕەهەندی بنەڕەتی و سه‌رەکیین لە مێژوو و ناسنامەی کۆمەڵگای کوردستاندا، کە کاریگەریی قووڵیان لەسەر کلتوور و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان هەبووە. تێگەیشتنی دروست لەم پەیوەندییە بەستراوەییە، پێویستی بە تۆژینەوەی زانستی و مێژوویی هەیە بە دوور لە ڕوانگەی توندڕەوانە و لە سەر بنەمای ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان. ئامانجی سەرەکی لەم لێکگەییشتنە، بەهێزکردنی بەها ئەخلاقییەکان، پەرەپێدانی تەبایی کۆمەڵایەتی، پاراستنی کەلەپووری نەتەوەیی و خزمەتکردنی مرۆڤ و نیشتمانە.
